Binnenland

Vier op de tien (39%) leden van het Opiniepanel vinden dat de media minder aandacht zouden moeten besteden aan aanslagen. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder 23.500 mensen. Ze vrezen vooral dat het steeds maar tonen van beelden kopieergedrag in de hand werkt.

 Bovendien denken ze dat er uit sensatiezucht vermoedens en geruchten verspreid worden als waarheid. De helft (51%) vindt niet dat de media nu teveel aandacht besteden aan aanslagen.

Met de aanslag in Brussel kwam het terrorisme al heel erg dichtbij. Sindsdien is er heel veel negatief nieuws snel achter elkaar: de aanslag in Nice, de doden en gewonden in München, een man die zichzelf opblies bij een muziekfestival. Kranten schrijven erover en journaals en nieuwsprogramma’s openen ermee. Welk effect heeft het zien, lezen en horen van deze aanslagen op de nieuwsconsument?  EenVandaag peilde de kijker en vroeg of ze hun mediagedrag aanpassen en of ze al die dreiging wel willen zien.

Verdeeldheid over tonen terroristen

Sommige Franse media tonen geen van foto’s van terroristen meer. Ze willen op die manier ‘verheerlijking’ tegengaan. Over de vraag hoe de Nederlandse media met dergelijke beelden moeten omgaan, zijn de deelnemers verdeeld. Ruim vier op de tien (42%) vinden dat ook Nederlandse media moeten stoppen met het tonen van beelden van aanslagplegers. Zij vinden dat er geen podium gegeven moet worden aan terroristen. Bovendien vrezen ze dat beelden van terroristen de angst voor een aanslag hier aanwakkeren. Een even grote groep (43%) vindt dat beelden van aanslagplegers juist wél getoond moeten worden. Zij vinden dat anonomiteit niet past bij mensen die zulke erge dingen doen. 

"Beetje gewoon geworden"

Één op de tien (9%) volgt vanwege de aanslagen het nieuws minder dan anders. Ze doen dat uit zelfbescherming, omdat ze angstig of ongelukkig worden van het kijken naar het nieuws. Bijna driekwart (72%) heeft het mediagedrag niet aangepast, maar velen van hen zeggen wel dat nieuws over aanslagen steeds minder indruk maakt: "Ik merk al dat aanslagen zoals die van vorige week niet echt meer mijn aandacht trekken. Het is erg om te zeggen, maar het wordt een beetje gewoon."  17 Procent is juist méér nieuws gaan kijken, zij willen alles volgen.  

Vanavond in EenVandaag spreken we een van de panelleden die aan geeft dat het nieuws hem zo raakte vorig jaar dat hij medicatie tegen angstgevoelens moest slikken. Hoe gaat hij nu om met de negatieve berichten?

Veiligheidsgevoel afgenomen

Het gevoel van veiligheid is afgenomen na de aanslagen van de afgelopen weken. 48 Procent zegt zich iets minder veilig te voelen in Nederland door de gebeurtenissen van afgelopen week. Voor de helft (50%) maakt het niet uit. Deze aanslagen hebben daarmee een vergelijkbare impact op het veiligheidsgevoel van mensen dan de aanslagen eerder dit jaar en in 2015: na de aanslagen in Parijs en Brussel zeiden respectievelijk 54 en 51 procent zich minder veilig te voelen.

We gaan langs bij Damiaan Denys, filosoof en psychiater bij het AMC, gespecialiseerd in angst. Volgens hem leven we niet in een angstcultuur omdat er aanslagen zijn, maar zijn er aanslagen omdat we in een angstcultuur leven. “Angst berust op verbeelding, het is eigenlijk altijd een leugen,” stelt de psychiater. “We zijn niet bang voor wat is, maar voor wat we verwachten dat zal zijn.”

We spreken ook Marcel Gelauff, hoofdredacteur NOS Nieuws en voorzitter van het Genootschap van Hoofdredacteuren. Welke keuzes maakt Gelauff bij het brengen van nieuws over aanslagen?

Over het onderzoek

Aan het onderzoek deden 23.511  leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 28 juli tot en met 2 augustus 2016. Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen onder het EenVandaag Opiniepanel zijn na weging representatief voor zes variabelen, namelijk leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012. Panelleden krijgen ongeveer één keer per week een uitnodiging om aan een peiling mee te doen. Op de meeste onderzoeken respondeert 50 tot 70 procent van de panelleden. De software is van Vision Critical.

Bekijk rechtsboven het gehele rapport van dit onderzoek.

   

EenVandaag over berichtgeving terreur

 

Naar aanleiding van de discussie van Franse media is er ook bij EenVandaag de afgelopen tijd veel gesproken over de manier waarop wij verslag doen van terreuraanslagen. Uiteraard hebben wij als medium met een groot bereik op radio, televisie, internet en via social media een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Wij willen te allen tijde voorkomen dat we met onze berichtgeving terroristen in de kaart spelen door angst aan te wakkeren en aanslagplegers en hun daden te verheerlijken.

 

Aan de andere kant is het onze primaire taak een zo groot mogelijk publiek te informeren. Terreurdaden, hoe gruwelijk ook, zijn nieuws dat gebracht moet worden. De context: informatie over de achtergrond, motieven en handelswijze van de dader(s) zijn daarbij een relevant en essentieel onderdeel. Aan de andere kant zullen we altijd terughoudend zijn bij het tonen van slachtoffers en willen we geen platform zijn voor propaganda. Deze afwegingen die soms op gespannen voet met elkaar staan, zullen we per geval wegen.

 

Peter Kwee, adjunct hoofdredacteur EenVandaag